DSC_7745

Verschillen & overeenkomsten

Na een twaalf uur durende intercontinentale vlucht gevolgd door een continentale en binnenlandse vlucht van beide nog ruim een uur neem je een boot die je in vijf uur stroomopwaarts naar klein stoffig plaatsje brengt waar je overstapt in een tuktuk die je, na een rit van drie kwartier afzet bij een andere rivier waar je in een gemotoriseerde grote kano stapt die je na nog ruim drie uur landinwaarts varen afzet bij een dorpje met 200 inwoners…..

Daar waren wij dit weekend.

Een dorp dat zo ver van ons vertrouwde Nederland afligt, kan niet anders dan een wereld van verschil zijn met het dagelijks leven wat wij kennen.

Het is een dorp waar de Shin-stam woont en deze stam is met name bekend doordat de vrouwen vroeger hun gezichten met diverse streeppatronen tatoeëerden. Volgens onze gids gebeurde dit vooral bij meisjes in de leeftijd van 9-14 jaar. Dus net voordat ze in de vruchtbare/ huwbare leeftijd kwamen. De reden voor deze “verminking” lag in de wens de shin stam puur te houden. Door hun vrouwen zo “lelijk” mogelijk te maken, waren ze niet meer aantrekkelijk voor andere stammen waardoor de puurheid van het ras gegarandeerd bleef.

DSC_7745

Uiteraard zijn deze vrouw-onterende praktijken inmiddels al een paar generaties verboden, maar je ziet af en toe nog wat oude vrouwen met getatoeëerde gezichten rondlopen. Het lijnenspel wat tijdens hun jeugd onuitwisbaar op hun gezicht is aangebracht wordt inmiddels gecompleteerd door de rimpels die het leven hieraan toegevoegd heeft.

Zowel voor een antropoloog als voor een toerist zijn dit schitterende vrouwen.

Maar het voelde toch wel heel erg als “aapjes kijken” toen we in dat dorp aan de andere kant van de wereld rondliepen. Schoorvoetend hebben we de dames op de foto gezet. Blijkbaar ervaarden ze deze aarzeling vaker bij hun bezoekers, want door vriendelijk te poseren en lachen spoorden ze ons aan om meer foto’s te maken…. maar wel met het verzoek hier een kleine bijdrage voor te geven.

DSC_7736

Uit principe betaal ik nooit voor foto’s die ik maak noch vraag ik mensen om op een bepaalde manier te poseren. Dit haalt alle authenticiteit en spontaneïteit uit een foto. Ik probeer juist door non-verbaal te tonen dat ik  belangstelling in hun manier van leven heb, een korte, soms binnen een fractie van een seconde, maar oprechte vertrouwensrelatie op te bouwen die ertoe leidt dat zij me heel kort binnen laten in hun leven om dit op camera vast te leggen. Dit kun je soms al door een blik of een glimlach voor elkaar krijgen. Want als je intenties puur en zonder bijbedoelingen zijn, voelt iemand dit, hoe verschillend de werelden en achtergronden ook zijn. Dat is een van de universele menselijke intuïties waarop ik tot nu toe tijdens al mijn reizen (maar ook thuis) op heb kunnen vertrouwen.

DSC_7716

In dit geval heb ik echter voor het eerst van mijn leven betaald om een foto van iemand te mogen maken. Het zeer beperkte aantal toeristen dat de moeite neemt om helemaal naar deze afgelegen plaats te komen, komt voor deze dames. De omgeving is schitterend, maar niet zodanig bijzonder of uniek dat je daar zover voor moet reizen. Deze vrouwen zijn de laatsten van hun stam die zo “getekend” zijn en als zij uitsterven, sterft daarmee een belangrijke extra inkomstenbron uit. De dorpjes zijn te klein om in aanmerking te komen voor een publieke school, gefinancierd door de overheid (daarvoor moet een dorp tenminste 400 inwoners hebben), dus het geld wat de vrouwen voor het poseren ontvangen, gaat in een pot waarmee een schooltje en een leraar gefinancierd wordt. Op deze manier krijgt de jonge generatie een kans op een opleiding en kan het dorp zich ontwikkelen.

Een nobel doel waar we uiteraard graag een bijdrage aan wilden leveren.

DSC_7737

Bleef nog de aversie die ik heb tegen geposeerde foto’s. Hier viel moeilijk aan te ontkomen, want door al die bezoekende toeristen, waren de dames inmiddels volleerd model geworden. En het laatste wat een model doet is “lachend” op de foto staan. Nee, poseren is een serieuze zaak. Helaas, dan dus maar geen lachende dames op de foto.

Nu vind ik het getuigen van respect om diegene die ik fotografeer het eind resultaat te laten zien en zo ook aan deze dames…. En daar, aan de andere kant van de wereld, op dat bankje in het rieten hutje van een 83jarige Shin vrouw, bleek dat er nog een universele eigenschap te zijn die alle vrouwen delen: ijdelheid.

Want na het zien van haar foto, keel ze verschrikt naar mij en gebaarde naar de plooien in haar doorleefde nek, die door de foto extra geaccentueerd werden. Alsof ze zich toen pas realiseerde hoe snel de tijd was gegaan…. Een herkenbare reactie voor iedere vrouw van boven de 30. Hoewel je jezelf iedere dag ziet, kun je toch opeens schrikken van die extra lachrimpeltjes of dat slappere velletje, wat je al die tijd daarvoor nooit echt bewust had geregistreerd.

Als vrouwen onder elkaar begrijp je dat, maakte ik haar duidelijk. En met handen en voeten zei ik dat we nog een foto zouden maken, maar dat ze dan haar nek gewoon strak moest trekken. Hilariteit alom bij het proberen van de verschillende “facelift” posities…. Drie oude dames en een veertiger hadden de grootste lol… De mannen zaten erbij en keken ernaar…

DSC_7735

Het heeft me wel een paar spontane foto’s opgeleverd, waarvan de leukste de foto is waar ze me vanuit haar huis uitzwaait, nog nagniffelend over ons cultuur-onafhankelijke, vrouwelijke onderonsje.

DSC_7747



4 comments on “Verschillen & overeenkomstenAdd yours →

  1. Inderdaad een mooi verhaal. Van de ene kant bekeken is het goed dat de tattoe’s niet meer worden gedwongen maaarrr toch jammer! Jullie hebben er toch wat voor over gehad, voor hetzelfde had je even naar Nederland kunnen vliegen en een paasontbijtje kunnen nemen en weer terug :-}. Maar dan had je iets unieks gemist en onze traditie loopt nog wel wat eeuwen( als het aan mij ligt i.s.) Voor ik het vergeet: nog een vrolijk paasen.
    gr. m-i

Laat een reactie achter bij Go Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *